
局米旁大师教言集MP203菩提心之点石成金疏.见性明灯
13-3-1a
菩提心之点石成金疏.见性明灯
序分
བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྒོམ་པ་རྡོ་ལ་གསེར་ཞུན་གྱི་མཆན་འགྲེལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསལ་བའི་སྒྲོན་མེ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། །
13-3-1b
ན་མོ་གུ་རུ་མཉྫུ་ཤྲཱི་ཡེ། ཤེས་དང་ཤེས་བྱ་རོ་མཉམ་པའི། །ཟུང་འཇུག་འདུས་མ་བྱས་པའི་དབྱིངས། །འོད་གསལ་སེམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ལ། །འདུ་འབྲལ་སྤོང་པའི་ཕྱག་གིས་འདུད། །འདིར་གྲུབ་པའི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་སློབ་དཔོན་འཇམ་དཔལ་བཤེས་གཉེན་གྱིས་མཛད་པའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་སྡེ་སྤྱིའི་སྙིང་པོའི་བསྟན་བཅོས་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྒོམ་པ་རྡོ་ལ་གསེར་ཞུན་འདི་ཉིད་འཆད་པ་ལ་ཀླད་གཞུང་མཇུག་གི་དོན་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ་མཚན་དོན་དང་འགྱུར་ཕྱག་གཉིས་ཀྱི། དང་པོ་ནི། རྒྱ་ག༷ར་སྐ༷ད་དུ། བོ༷་དྷི༷་ཙི༷ཏྟ༷་བྷཱ༷་བ༷་ནོ༷་པ༷་ལ༷་སུ༷་ཝ༷་རྞྞ་དྲུ༷་ཏ༷། བོ༷ད་སྐ༷ད་དུ༷། དོན་དམ་ཆོས་ཉིད་བྱང༷་ཆུབ༷་སེ༷མས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྷུན་མཉམ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གཏན་ལ་དབབ་ནས་ཇི་ལྟར་བསྒོམ༷་པ༷་ཡི་མན་ངག་དཔེ་གསེར་རྡོ༷་ལ༷་གསེ༷ར་གྱི་ཁམས་གནས་པ་མགར་བ་མཁས་པས་ཐབས་ཀྱིས་ཞུན༷་མར་བཞུས་ཏེ་དངོས་སུ་འབྱིན་པ་ལྟ་བུའི་བསྟན་བཅོས་ཏེ་དཔེ་དོན་འབྲེལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། བྱིས་པའི་ས་ལས་འདས་པའི་འཕ༷གས་པ༷་སྤྲོས་པའི་ཟུག་ངུ་ཞི་བས་འཇ༷མ་ཞིང་། དོན་གཉིས་ཀྱི་དཔ༷ལ་དང་ལྡན་པའི་སྐུ་བགྲེས་རྒུད་དང་བྲལ་བས་གཞོ༷ན་ནུ༷ར་གྱུར༷་པ༷་དེ་ལ༷་ཕྱག༷་འཚ༷ལ་ལོ༷། །ཞེས་ལོ་ཙཱ་བས་འགྱུར་ཕྱག་མཛད་པ་དེ། དཔེ་ལ་ལར། བཅོམ་ལྡན་འདས་དབྱིངས་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་ཀྱང་འབྱུང་ངོ་། །
正文
གཉིས་པ་གཞུང་དོན་དངོས་ལ་བཅུ་གཉིས་ཏེ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་རྩོམ་པ་ལ་འཇུག་པ། ཅིའི་ཕྱིར་རྟོགས་པར་བྱ་བ། ཅི་
13-3-2a
ཞིག་རྟོགས་པར་བྱ་བ། ཐབས་གང་གིས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ། གང་ལ་བརྟགས་ཏེ་རྟོགས་པར་བྱ་བ། བརྟགས་ནས་ངེས་པའི་དོན། ངེས་པའི་དོན་བསྒོམ་པ། བརྒྱུད་པའི་ཐབས་ཀྱིས་ངེས་པའི་དོན་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཐབས། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱིས་མ་ཟིན་པའི་སྐྱོན། འདི་ལ་མོས་པ་ཙམ་སྐྱེས་པའི་ཕན་ཡོན། ལོག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་སྙིང་རྗེའི་གནས་སུ་བསྟན་པ། དགེ་བ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བའོ། །
前行礼敬三宝即著作
དང་པོ་ནི། གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བད༷ག་མེ༷ད་པ་གཉི༷ས་ཉི༷ད་མ་ནོར་བར་རྟོགས་པ་ནི་བདེ༷་བར་གཤེག༷ས་པའི་ཐུགས་རྣམ་པར་མི༷་རྟོག༷་པའི་ཡེ༷་ཤེས༷་ཡིན་ལ། དེ་ཐོབ་པས་དེའི་ཤེས་བྱ་ཡུལ་ཆོ༷ས་ཀྱི་དབྱིང༷ས་དང་དབྱེར་མེད་པའི་ཡེ༷་ཤེ༷ས་ཀྱི་སྐུ༷་བརྙེས༷་པ༷་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་དང་། ཀུན་བྱང་གིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཀུན༷་གྱི༷་ར༷ང་བཞི༷ན་ཆོས་དབྱིངས་སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ཞི༷་བ༷་འདི༷་ལ༷་སྐྱོན་བས༷ལ་ཞིང༷་ཡོན་ཏན་བླང༷་བ་མེ༷ད་ལ་དེ་ལྟར་རྟོགས་པས་བླང་དོར་མཉམ་ཉིད་དུ་རོལ་པ་ནི་ལམ་གྱི་ནང་ན་ལ༷མ་མཆོ༷ག་སྟེ༷་འགོག་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཆོས་དཀོན་མཆོག་དང་། བདག་མེད་མངོན་སུམ་རྟོགས་པས་འཁོར་བར་ཡོངས་སུ་མི༷་ལྡོག༷་པ་ས་དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང་ས་བརྒྱད་པར་མཚན་མར་མི་ལྡོག་པ་ལ༷་སོག༷ས་ཏེ་ས་བཅུ་ལ་གནས་པའི་རྒྱལ་སྲས་མོས་པ་སོགས་དབ༷ང་བཅུ༷་ཐོབ་པ་རྒྱལ༷་བ༷་ཀུན༷་དང༷་ཆོས་དབྱིངས་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་སྤྱོད་ཡུལ་གཅི༷ག་པ་བརྙེས༷་པ༷་བྱང་སེམས་འཕགས་པའི་དགེ་འདུན་དང་། དེ་ལྟར་ཤེས་བྱ་ཆོས་ཤེས་བྱེད་སངས་རྒྱས་དང་དགེ་འདུན་ཏེ་སྟོན་པ་བསྟན་པ་སློབ་པའི་གན༷ས་
13-3-2b
གསུ༷མ་པོ་དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་སྐྱབས་སུ་མཉམ་ཞིང་། དོན་དམ་པར་ཐ་དད་དུ་མི་འབྱེད་པའི་མཉམ༷་པ་ཉི༷ད་དུ་གྱུར་པ་དེ༷་ལ༷་མཚ༷ན་འཛིན་མེ༷ད་པའི་ཡི༷ད་ཀྱིས༷་ར༷བ་ཏུ༷་དངས་བའི་ད༷ད་པ༷ས་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ངེས་པར་བཟུང་བའི་མོ༷ས་པས་ཕྱག་འཚལ་བའོ། །
为何证悟
སྤྱི་དོན་གཉིས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལ་ཕན་ཡོན་དང་ཆེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ་གསུམ། རྒྱུར་གནས་པའི་ཕན་ཡོན། མངོན་གྱུར་འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། ལྷ་མི་ལ་སོགས་པའི་སྟོན༷་པ༷་འཇི༷ག་རྟེན༷་ཀུན་གྱི་ཕྱི་དང་ནང་གི་མུན་པ་སེལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒྲོན༷་མར༷་གྱུར༷་པ༷་ཀུན༷་གྱིས༷་དགོངས་པ་གཅིག་དང་དབྱངས་གཅིག་གིས་མཚུང༷ས་པར༷་རབ༷་ཏུ་བསྔག༷ས་པ༷་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་ཤེས་བྱའི་ཆོ༷ས་ཐམས་ཅད་ཀུན་ལ༷་ཡེ་ནས་གནས་པའི་ཆོས༷་ཀྱི༷་སྙིང༷་པོ༷ར་མཐར་ཐུག་པར་གྱུར༷་པ༷་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྤྲོས་པའི་ཟུག་ངུ་མེད་པའི་འཇ༷མ་པ་དེ་རྟོགས་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དཔ༷ལ་དུ་གྱུར་པ་སྐྱོན་དང་དྲི་མ་བྲལ་བའི་གཞོ༷ན་ནུ༷་ཤེས་བྱའི་ཆོས་ཀྱི་ནང་ན་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་སྙིང༷་པོ༷་ཉི༷ད་དེ། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་ངེས་དོན་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུའི་རང་བཞིན་མ་ནོར་བར་རྟོགས་པ་ནི་དུས་གསུམ་གྱི་བདེ༷་གཤེ༷གས་མ༷་ལུས༷་པ་འབྱུང་བའི་ཡུམ་དུ༷་གྱུར༷་པ༷འི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ་ཚུལ་འདི་ལས་གཞན་གྱིས་འཚང་མི་རྒྱ་བས་རྒྱལ༷་བ༷་ཀུན༷་གྱི༷་ལ༷མ་གཅི༷ག་པུར་གྱུར་པ་དག་གོ༷། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུ་ཚོགས་ཚུལ༷་ཁྲིམ༷ས་ལ༷་སོག༷ས་པ་ཕ༷་རོ༷ལ་ཏུ་ཕྱིན༷་པ་བཅུའི་དགེ་བའི་ལ༷མ་སྤྱོ༷ད་པ༷་བསོད་ནམས་
13-3-3a
ཀྱི་ཚོགས་རྒྱ༷་མཚོ༷འི་གཞི༷ར་གྱུར༷་པ༷་ཡིན་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱིས་མ་ཟིན་ན་སངས་རྒྱས་སུ་མི་འགྲུབ་པས་ཚོགས་དེ་དག་གི་གཞིའོ། །གཉིས་པ་ནི། སྤྲོས་པ་རྣམ་པར་དག༷་པའི་བྱང༷་ཆུབ༷་སེམས་ཀྱི༷་རང་བཞིན་ནམ་ང༷ང་ཚུལ༷་མ་ནོར་བར་བསྒོམ༷་པ་དང༷་དེ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཡོ༷ན་ཏན༷་གྱི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་ནི༷། ཆོས་དབྱིངས་རྟོགས་ནུས་པའི་བློ༷་ལྡན༷་དེས་ནམ༷་ཞི༷ག་དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་སེ༷མས་ཀྱི༷་ད༷མ་པ༷་དེ༷་ནི༷་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་མངོ༷ན་དུ༷་གྱུར༷་པ༷་ན༷། དེ༷་ལ༷་ནི་ཆོས་ལོངས་སྤྲུལ་པ་སྟེ་སྐུ༷་གསུ༷མ་གྱི་ནང་ན་ཡེ་ཤེས་དང་ཕྲིན་ལས་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་པོའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་སོགས་མཆོ༷ག་ཏུ་གྱུར༷་པ༷་ཆོས༷་ཀྱི༷་སྐུ༷་ཞེ༷ས་རྒྱལ༷་བ༷ས་གསུང༷ས་སོ། །ཡུལ་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ནང་ན་ཤེ༷ས་བྱེ༷ད་ད༷མ་པ༷ར་གཅིག་པུ་གྱུར༷་པ་སྟེ་དེའི་ཡུལ་ནི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ༷ས་ན་ཡུལ་ཅན་དེའང་ཤེ༷ས་ར༷བ་སྤྱན༷་ཞེ༷ས་ཀྱང༷་ནི༷་དེ༷་ལ༷་བྱ༷་སྟེ་ཤ་ཡི་སྤྱན་སོགས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཤིང་བླ་ན་མེད་པའོ། །མི་ཕྱེད་ཅིང་གཞན་གཅོད་པས་རྡོ༷་རྗེ༷་དང་ཀུན་གྱི་བླ་ན་ཡོད་པས་རྩེ་མོ༷་མཆོ༷ག་ཉི༷ད་ཀྱང་ཡིན་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀུན་གྱི་གཞི་རྟེན་རྣམ་པར་མི༷་རྟོག༷་པའི་ཡེ༷་ཤེ༷ས་དེ༷་ཡ༷ང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ༷་ཉི༷ད་དོ༷།། གསུམ་པ་ནི། ཕྱོགས་དུས་ཀྱི་བསྡུས་པ་ཇི༷་སྙེད༷་ན་འཕ༷གས་པ༷འི་སྟེ་ཉན་རང་བྱང་སེམས་སངས་རྒྱས་བཞིའི་འཁོར་བ་སོགས་ལས་རྣམ༷་པར་གྲོལ༷་བའི་འབྲས་བུའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས༷་སུ༷་བསྟན་ཅིང་བསྙད༷་པ༷་དེ༷་ད༷ག་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཀྱང༷་། བྱང༷་ཆུབ༷་སེ༷མས་ཉི༷ད་མཐར་ཕྱིན་པར་རྟོགས་ཤིང་རྫོ༷གས་པ་ལ༷ས་འབྱུང་ཞིང་འབྲིང་དང་ཆུང་ངུ་རྟོགས་ནའང་སོ་སོའི་རྣམ་
13-3-3b
གྲོལ་དེ༷་ཡི༷་ཡོ༷ན་ཏན༷་དེ༷་ད༷ག་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ༷་ལ༷ས་འབྱུང༷་བར་ཟད་དོ། །དེས་ན་རྣམ་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུའི་གཞི་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཆེ་བ་བསྟན་པ་ནི། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ཀུན་གྱི་ནང་ན་འབྲས་བུའི་ཡོན་ཏན་ཆེ་བའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ནི་འཕ༷གས་པ༷འི་རི༷གས་ཆེ༷ན་པོ་ཅན་གཏན་དུ་འཆི༷་བ་མེ༷ད་པ་དེ་ཡི་གོ་འཕང་བྱང༷་ཆུབ༷་ཆེན་པོ་ལ་དམིགས་ནས་དེ་སྒྲུབ་པ་ལ་སེ༷མས་དཔ༷འ་བ་ཇི་སྙེད་པ་དེ༷་ད༷ག་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཀྱང༷་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དེ༷་མེ༷ད་ན་མི༷་འབྱུང༷་བ་དེ༷་ཕྱིར༷་བྱང་ཆུབ་སེམས་དེ༷་ནི༷་རྣམ༷་པར་གྲོ༷ལ་བ་མཆོ༷ག་གི༷་ལ༷མ་གོང་ན་མེད་པ་ཉི༷ད་དོ༷། །
所悟为何
སྤྱི་དོན་གསུམ་པ་ཅི་ཞིག་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ནི། སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མ་རིག་པའི་སྒྱུ་ཐབས་ཀྱིས་ཀུན་ཉོན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་ལ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་བཅོས་པའི་རྡོ་རྗེ་ལ་སེམས་པ་དེའི་ཚེ་རྣམ་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཕུན་ཚོགས་རྣམས་སུ་སྣང་བ་དེ༷ས་ན༷་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་དོན་ཆེ་ཞིང་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་པས་ན་དུས་དང་གནས་སྐབས༷་ཀུན་ཏུ་ཡང་གང་ཅིས་ཀྱང་མི་ཤིགས་ལ་སྒྲིབ་པའི་དྲ་བ་གཅོད་པས་རྡོ༷་རྗེ༷་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་མ་ནོར་བ་ལ་དམིགས་པའི་སེ༷མས་དཔ༷འ་འམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དེ་ནི་ཅི༷་འདྲར༷་བསྒོམ༷་པ༷ར་བྱ༷་བ༷ར་འགྱུར༷་ཞེས་དྲི་ན། བློ་རྩིང་བས་མི་རྟོགས་པས་ཟབ་ཕྱིར་ཕྲ༷་ཞིང༷་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་ཤེས༷་པར་དཀ༷འ་བ་རང་དྲང་པོའི་ལམ་དུ་ཞུགས་ཤིང་གཞན་དེ་ལ་འཛུད་པས་དྲ༷ང་སྲོང༷་ཆེ༷ན་པོ༷འི་སྟེ་སངས་རྒྱས་པའི་ལ༷མ་འདི༷་ནི་ཡུལ་ཐ་དད་པར་མི༷་རྟོག༷་པའི་ཡུལ་དུ་འདིའོ་ཞེས་འཛིན་པ་དང་རྟོག༷་པའི་ཡུལ་དུ་འདིའོ་ཞེས་འཛིན་པ་གཉིས་ཀའི་ཡུལ་ལ༷ས་འད༷ས་པས་ན། ཡུལ་དུ་གཞལ་བའི་བློ་གང་གིས་ཀྱང་དམིགས་རྣམ་
13-3-4a
གྱི་ཚུལ་དུ་བརྟག༷་པ༷ར་ད༷ཀའ་ཞིང༷་གཞན་ལ་འདི་ཞེས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྟན༷་པ༷ར་དཀ༷འ་ལ༷་དོན་སྤྲོས་པ་མེད་ཅིང་ཚིག་གིས་མི་མཚོན་པས་བརྗོ༷ད་པ༷འི་ཐ༷་སྙད༷་རྣམ༷ས་ད༷ང་བྲ༷ལ་བས་ན། ཚི༷ག་གི༷ས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི༷་ལེ༷གས་ཤིང་ཐེག་ཆེན་ལས་གཞ༷ན་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ད༷ང་བྱིས༷་པ༷་སོ་སྐྱེ་ཀུན༷་གྱི༷་སྤྱོ༷ད་ཡུ༷ལ་མ༷་ཡི༷ན་མོད་དེ་ལྟ་ན་ཡ༷ང་རྟོགས་ཐབས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །
何法得悟
སྤྱི་དོན་བཞི་བ་གང་གིས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི། འོ་ན་གང་གིས་རྟོགས་ཤེ་ན་སྟོན༷་པ༷འི་གསུང་དྲང་དོན་མ་ཡིན་པ་དོན་དམ་ངེ༷ས་པ༷འི་དོན་གྱི་ལུ༷ང་ད༷ང་བླ༷་མ༷་མཁས་པ་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་མ་ནོར་བར་རྟོགས་པའི་ཉམས་ཀྱི་མ༷ན་ང༷ག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་གཏན་ལ་འབེབ་ཅིང་རྟོགས་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་སམ་དོན༷་མ་ནོར་བས་སྐབས་འདི༷ར་སྟེ་འདིའི་དོན་ཡིན་པར་ཤེས་པའམ་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་འཁྲུལ་ཤེས་ཚད་མ་མིན་ཏེ་འདིར་མངོ༷ན་སུམ༷་དང་ལ༷་སོ༷གས་པ་སྟེ་རྗེས་དཔག་གི་རྒྱུའ༷མ་གཏན་ཚིག་དེ་ཡི༷ས་ཀུན་བྱང་གི་དངོ༷ས་པོ༷་རྣམས་ལ་འཇི༷ག་ཅི༷ང་ཡོད་མེད་ཇི་ལྟ་བུར་གྲུ༷བ་པ༷འི་མཐ༷འ་རྣམ་པར་དཔྱོ༷ད་པ་ན། དཔྱོད་པ་དེ༷་ཉི༷ད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྣམ་པར་རྟོག༷་པ༷འི་རྒྱུན༷་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང༷ས་ཏེ་ནོར་བའི་བློས་ལོག་པར་མཐོང་བའི་སྤྱོ༷ད་ཡུལ༷་ཚ༷ད་མ༷ར་བཞ༷ག་ན༷ས་ལོག་པའི་བློ༷་ཡི༷ས་འཇི༷ག་ཅིང་དཔྱོད་པར་བྱེ༷ད་དེ༷། དཔེར་ན་ཐག་པ་སྦྲུལ་དུ་མཐོང་བ་ལ་བདག་གིས་མངོན་སུམ་མཐོང་བས་ཅིའི་ཕྱིར་སྦྲུལ་མེད་ཅེས་རང་གི་འཁྲུལ་པས་ཚད་མར་བཟུང་བ་ཚད་མར་མི་རུང་བ་ལྟ་བུའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ན། དེ་ལ་རྟོག༷་པའི་སེམས་དོན་དམ་པའི་དོན་དུ་བརྟགས་ན་མཐ༷འ་འམ་འདི་ཞེས་གྲུབ་པ་ཅུང་ཟད་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རྟོག་པ་དེས་དཔྱོ༷ད་པའི་
13-3-4b
མཐ༷འ་ཡང་མེ༷ད་དེ༷་དེ་ལྟར་ན་འཇོག་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་ཞེས་དཔྱད་བཟོད་ཀྱི་སྙིང༷་པོ༷་ཅན་ཅི་ཡང་མེ༷ད་ན༷་ཡུལ་འཇོག་བྱེད་ཀྱི་ཚད༷་མ༷་ནི་གང༷་ཡིན་ཏེ་ཡང་དག་པར་གྲུབ་མི་སྲིད་དོ། །ཡང་དག་དཔྱོད་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཚད་མར་མི་རུང་བ་དེ༷་ཕྱིར༷་འཇི༷ག་རྟེན༷་པས་བརྟ༷གས་པ༷འི་ཐ༷་སྙད༷་ལ་ཚད་མར་འཇོག་པ་ཡོད་མོད་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་དོན་ལ་རྣལ༷་འབྱོར༷་དུ་བྱེད་པའི་ལ༷མ་གྱི་སྐབས་འདི༷ར་འཇིག་རྟེན་འཁྲུལ་པའི་ཐ་སྙད་ཚད་མར་བཟུང་མི༷་དགོ༷ས་སོ༷། །
何证通达
སྤྱི་དོན་ལྔ་པ་གང་ལ་བརྟགས་ཏེ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལ་གཉིས། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་དངོས་པོ་ལ་བརྟགས་པའོ། །དང་པོ་ལ། འཁྲུལ་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཚུལ་དང་། འཁྲུལ་པ་དེ་ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་ནི། བརྟག་བྱ་ཀུན་ཉོན་གྱི་དངོ༷ས་པོ༷་ཇི་ལྟར་གྲུབ་པའི་མཐའ་བརྟག་པ་ཡི༷་རྒྱུ༷་ནི༷་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ལོ༷་རྒྱུས༷་ཇི་ལྟ་བ་མ་ནོར་བར་བརྟག་པ་དག༷་ལ༷ས་བླ་མེད་ཀྱི་ལ༷མ་ཚོལ་བའི་སྐབས་འདི༷ར་མ་ནོར་བ་ལ་བརྟག༷་པ༷ར་བྱ༷་སྟེ། སྐྱེ་བོ༷་ཀུན༷་གྱི༷་སེ༷མས་ལ༷་ཡུལ་དུ་མངོ༷ན་པར་སྣང༷་ཞིང་རིག་པ་ཕྱི༷་ཡུལ་དྲུག་དང་ནང༷་གི་དབང་པོ་དྲུག་ཡོད་པར་གྲག༷ས་པའི༷་ཆོ༷ས་འདི༷་ནི༷། ལེགས་པར་བརྟགས་ན་འཇུག་ཤེས་འཛི༷ན་པ༷་དྲུག༷་གི༷ས་ཇི༷་ལྟར༷་མཐོ༷ང་ཞི༷ང་ཐོས་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཡུལ་དུ་ཡོད་པར་བརྟག༷་པ༷་དེ་ནི་ཅི་ལྟར་སྣང་ཞིང་བཏགས་པ་དེ༷་ལྟར༷་ཡོད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་འཁྲུལ༷་བའི་ཕྱིར་རོ། །ར༷ང་གི༷་མ་རིག་པའི་རྟོག༷་པ༷ས་མྱོང༷ས་ཤི༷ང་བཟུང༷་བ༷་དེ་དེ༷་བཞི༷ན་དུ་དངོས་པོའི་གནས་ལའང་བདེ༷ན་པ༷ར་གྱུར༷་ན༷་ནི༷། སོ་སྐྱེ་དེ༷་ད༷ག་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་མཐོང་བས་བདེན་པ་མཐོང་བར་བྱེ་བྲག་མེད་པས་དངོ༷ས་པོ༷་མེ༷ད་པར་རྟོག༷་པའི་དགྲ༷་བཅོ༷མ་རྣམས་དང་འདྲ༷་བ༷ར་འཁོར་བ་ལས་རྣམ་
13-3-5a
པར་གྲོ༷ལ་བ༷ར་འགྱུར༷་བ༷འི་རི༷གས་ཏེ་འགྱུར་རིགས་ན་ཡང་། སོ་སྐྱེ་དེ༷་ད༷ག་ན་འཆི་སོགས་དུས༷་ཀྱི་དགྲས༷་འཇོ༷མས་པ་ད༷ང་སྡུག༷་བསྔ༷ལ་གསུམ་དང་བརྒྱད་ཀྱིས་ཉེན༷་པ་ལ༷ས་དེ༷ས་འཁྲུལ༷་བ་ཡིན་པར་གསལ་བའམ་མངོ༷ན་པ༷ར་འགྱུར༷་རོ། །གཞ༷ན་དུ༷་འཁྲུལ་བ་མིན་པར་མིག་སོགས་སྐྱེ༷་མཆེ༷ད་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ༷་ནས༷་རི༷ག་པ༷་དེ༷་ད༷ག་ཚད༷་མ༷ར་གྱུར༷་པ་ཡིན་ན༷་ནི༷། སེམས་ཅན་གྱི་མཐོང་བ་དེ༷་ད༷ག་ཚ༷ད་མ༷ར་གྱུར༷་པ༷ས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འཕགས་ལམ་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པས་ན་འཕ༷གས་པ༷འི་ལ༷མ་དེ༷་གསར་དུ་སུ་ལ༷འ༷ང་དགོ༷ས་པ་མི༷་འགྱུར༷་ན་ཡང་། སེམས་ཅན་གྱིས་མཐོང་བའི་ལ༷མ་དེ༷་རྣམ༷་པར་གྲོལ༷་བའི་ལ༷མ་དུ༷་བསྟན༷་ཅིང༷་དབང་པོ་བེམ་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པ་དབ༷ང་པོ༷འི་ཤེ༷ས་པ༷ས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་མི༷་ཐ༷ར་ཏེ༷། དེ་ཅིས་ན་སེམས་ཅན་གྱི་མཚན་མ་སྣ་ཚོགས་སུ་མཐོང་བའི་ཤེས་པ་དེས་ནི་སྡུག༷་བསྔ༷ལ་འག༷འ་ཡ༷ང་མི༷་འཇི༷ལ་བར་མ་ཟད་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ༷་རི༷ག་གི་ཤེས༷་པ་དེ༷་ནི་ཉོ༷ན་མོ༷ངས་འབྱུང༷་བ༷འི་གན༷ས་ཡིན་ནོ། །དེ༷་ཕྱིར༷་སོ་སོའི་སྐྱེ༷་བོ༷ས་མཐོ༷ང་བ༷་དེ༷་ད༷ག་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་འཁྲུལ༷་བ༷ར་མངོ༷ན་ཞི༷ང་ལུང་ལས་ཀྱང་རྒྱལ༷་བ༷ས་འཁྲུལ་བར་གསུང༷ས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་ས་བཅད་རྙིང་པར་རྣམ་གྲངས་དགུར་གསུངས་ཀྱང་འདིར་འཆད་བདེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གཉིས། ཐ་སྙད་དུ་ཇི་ལྟར་སྣང་བར་བསྟན་པ་དང་། དོན་དམ་པ་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། གང་ལས་སྣང་བའི་གཞི་ངོས་བཟུང་བ། དེ་ལས་གཞན་དུ་འདོད་པ་གོལ་བར་བསྟན་པ། དེའི་རང་བཞིན་ཇི་བཞིན་པ་ཇི་ལྟ་བ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །དང་པོ་ནི། འཁྲུལ་པར་མངོན་པ་དེ༷ས་ན༷་འཁྲུལ་
13-3-5b
བའི་སྣང་བ་འདི༷་ད༷ག་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འཁྲུལ༷་བ༷འི་དབ༷ང་གི༷ས་ཇི༷་ལྟར༷་སྣང༷་བ༷ར་འགྱུར༷་ཞེ༷་ན༷། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཀུན༷་ཏུ༷་རྟོག༷་པ་ཅ༷ན་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་ཡང༷་དག༷་མ༷་ཡི༷ན་པ་གཟུང་འཛིན་དུ་རྟོག་པའི་ཀུན༷་ཏུ༷་རྟོགས༷་པ༷ས་ཐོག་མེད་ནས་ཀྱང་རྩོལ༷་བ་མེ༷ད་པར་རང་བཞིན་གྱིས་ཉམ༷ས་ཏེ་འཁྲུལ་བའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དག་པའི་དོན་མ་མཐོང་བས་བློ༷་གྲོ༷ས་ཕྱིན༷་ཅི༷་ལོ༷ག་ཏུ༷་གྱུར༷་ཅི༷ང་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་ལས་གོལ་བའི་མ༷་རི༷ག་པའི་རྐྱེན༷་གྱི༷་དབ༷ང་དུ་སོང༷་བ༷ས་བདེན་པ་མཐོང་བའི་སྟོབས་དང་མི་ལྡན་པས། སེ༷མས་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་ད༷ང་སེ༷མས་ལ༷ས་བྱུང༷་བ༷་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་དེ༷་ཉི༷ད་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་ལུས༷་གསུམ༷་གྱི་དོ༷ན་གཟུགས་བདག་ཤེས་གསུམ་དུ༷་སྣང༷་བ༷་ཡི༷ན་ནོ། །དགེ་སྡིག་གི་ལས་ཀྱི་འདུ༷་བྱེ༷ད་སྣ༷་ཚོ༷གས་ད༷ག་གི༷ས་བ༷ག་ཆ༷གས་བས༷གས་ལ༷ས་ག༷ང་གོ༷མས་པའི་དབང་གིས་སྔ་མའི་བག་ཆགས་མཐུ༷་བརྟས༷་ཏེ་འབྲས་བུ་འབྱིན་པའི་མཐུ་དང་ལྡན་པའི་ཚེ། རང་གི་སེ༷མས་ཉི༷ད་ཕྱི་ཡུལ༷་ད༷ང་ནང་གི་ལུས༷་འདྲར༷་སྣང༷་བ༷་ནི་དཔེར་ན་མི་སྡུག་པ་གོམས་པས་ས་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་རུས་པ༷ས་གང༷་བར༷་སྣང་བ་བཞི༷ན་དུ༷་རང་སེམས་དེར་སྣང༷་བ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་གཞི་བག༷་ཆག༷ས་སྣ་ཚོགས་བས༷གས་པ་དང་བཅས་པ༷འི་རྒྱུན༷་ལ༷་ངའོ་སྙམ་པའི་དམི༷གས་པ་སྐྱེས༷་པ་ཡིན་གྱི་ངའོ་སྙམ་པའི་ཡི༷ད་ཙམ་ལ༷ས་ནན་ལྟར་བརྟག༷ས་པ༷འི་ཡུལ་བད༷ག་ནི༷་མེ༷ད་དེ་ཐག་པར་སྦྲུལ་དུ་འཁྲུལ་པ་ན་སྦྲུལ་འཛིན་ཙམ་ལས་སྦྲུལ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །སེམས་ཀྱིས་འ༷དུ་བྱེ༷ད་ཀྱི་ཆོས་རགས་པར་སྣང་བའི་མཐུ༷་ཡི༷ས་ཀུན་གཞི་ཕྲ་བ་དེ་རྟོགས་དཀའ་བ་བསྒྲི༷བས་ཤིང༷་ཕྲ༷་བ༷་མ༷་མཐོ༷ང་བ་ཀུན་གཞི་དེ༷་ལ༷ས་རྣམ༷་པར་རི༷ག་
13-3-6a
པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ༷་བ་ལ་རྣམ་པར་རིག་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། ཅིའི་ཕྱིར་སྣང་ན་ཐག་པའི་རང་བཞིན་མ་མཐོང་བ་ལས་སྦྲུལ་དུ་འཁྲུལ་པ་ལྟར་བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་པ་འཛིན་ཞིང་རྒྱུན༷་དང་བཅས༷་པ༷འི༷་བདག་ཉིད་ཀུན་གཞི་སེ༷མས་ཀྱི༷་མཐུ༷་ཡིས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བར་ནི༷་མ༷་རྟོག༷ས་པར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པར་བཟུང་བའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྟོག༷་པའི་རྗེ༷ས་སུ་འབྲང༷་ན༷ས། ལོག་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དེ༷་ལ༷ས་འཁོར་བར་ཟག་པ་དང་བཅ༷ས་པའི་རང༷་བཞི༷ན་ཏེ་འཁོར་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་རྟོག༷་པ༷ས་མེད་བཞིན་བརྟགས་པའི་བད༷ག་ད༷ང་ཕྱི་ནང་གི་ཆོ༷ས་རྣམ༷ས་གྲུབ་གྲུབ་ལྟར་རྒྱས༷་པ༷ར་འགྲུབ་པར་བྱེ༷ད་དེ། བག་ཆགས་དང་ལྡ༷ན་པ༷ར་འབྱུང༷་བ༷་ཤིན༷་ཏུ༷་ཕྲ༷་བ༷ར་རྒྱུ༷་བ༷་ཀུན་གཞི་སྐད་ཅིག་མའི་ཕྲེང་བ་དེ༷་ནི༷་མ༷་མཐོ༷ང་བ༷ས། བད༷ག་ཏུ༷་ལྟ༷་བ་ལ་སོག༷ས་པ་མུ༷་སྟེག༷ས་པའི་ལྟ༷་བ༷་སྣ༷་ཚོག༷ས་པ་སྐྱེ་ཞིང༷་ལམ་དང་དེ་ལས་ཐ༷ར་བ༷ར་ཡང་རྟོག༷་གོ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ན། སེ༷མས་ཀུན་གཞི་འདི༷་ནི་དགེ་སྡིག་གི་ལ༷ས་རྣམ༷ས་ཀྱི་བག་ཆགས་མཐ༷འ་ཡ༷ས་པའི་གན༷ས་སུ་གྱུར༷་པས་ན་ཀུན་གཞི་ལ་བག༷་ཆག༷ས་གནས་པའང་མཐ༷འ་མེ༷ད་པས་བག་ཆགས་འདི་མི་གནས་ཞེས་ངེ༷ས་པ༷་བཟུང་དུ་མེ༷ད་ལ། རྒྱུར་གྱུར་པའི་བག༷་ཆག༷ས་དེ་དག་བརྟས༷་ཤིང༷་འབྲས་བུའི་ངོ་བོར་སད༷་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷འི་རྐྱེན༷་ཡ༷ང་རྣམ༷་པ༷་སྣ༷་ཚོ༷གས་ཏེ༷་དགེ་བས་མཐོ་རིས་དང་ཉོན་མོངས་དང་མི་དགེ་བས་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བའི་བག་ཆགས་སད་པ་མང་ཞིང་། མིར་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན༷་འག༷ས་ཚེ་སྔ་མ་ལ་མིར་སྐྱེས་པའི་བག༷་ཆ༷གས་ཀུན་གཞི་ལ་བཞག་པ་འག༷འ་ཞི༷ག་སྨིན༷་ན༷ས་ད་ལྟ་མི༷་ཡི༷་རྒྱུ༷ད་ཀྱི༷་ལུས༷་བླང༷་ལ། རྐྱེན་
13-3-6b
གཞ༷ན་ལྷ་ལ་སོགས་སུ་སྐྱེ་བ་ད༷ག་གི༷ས་ལྷ་སོགས་སུ་སྐྱེ་འགྱུར་གྱི་བག༷་ཆག༷ས་གཞ༷ན་ས༷ད་པར་བྱས༷་ཚེ༷་གནས་སྐབས་སྔ་མ་ལས་སྲིད་པ་གཞན་དུ་འགྱུར༷་བ༷འི་མཐུ༷་མཐོ༷ང་ན༷ས། དབ༷ང་ཕྱུག༷་ལ༷་སོ༷གས་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱེ༷ད་པ༷ར་འདོ༷ད་པ༷འི་བློ་ངན་སྐྱེ་ཞིང་ཚུལ་དེས་བཞག་པའི་ལ༷མ་དེ༷ས་སྡུག་བསྔལ་ཕྲ་མོའང་མི༷་ཞི༷་ཞིང་ཁམས་གསུམ་ལས་གྲོལ་བར་མི༷་འགྱུར༷་རོ། །ཡང་དག་པའི་དོན་ལ་རྣལ༷་འབྱོར༷་དུ་བྱེད་པའི་ལམ་ལས་ལོག་ཅིང་ཕྱིན་ལོག་གི་རྟོག་པས་ལ༷མ་བསླ༷ད་པ་དང་ལམ་དེ་ལ་ཐེ༷་ཚོམ༷་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ༷་ཡ༷ང་ཀུན་གཞིའི་རྒྱུན༷་འདི༷་ཕྲ༷་བ༷་རབ་ཀྱི་ངང་ཚུལ་དུ་རྒྱུ་བ་མ༷་རྟོག༷ས་པ་ལས་སྐྱེ༷་སྟེ་ཐག་པར་མ་ཤེས་པ་སྦྲུལ་དུ་འཛིན་པའམ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ལྟ་བུའོ། །མ་རྟོགས་པའི་ཉེས་པ་ནི་བད༷ག་ཏུ༷་བརྟག༷ས་པ༷ས་རང་རྒྱུད་ཡོ༷ངས་སུ༷་བསྒྲིབ༷་སྟེ༷་བདག་ཏུ་མི་རྟོག་པ་འཕ༷གས་པའི་རི༷གས་ད༷ང་རྣམ༷་པ༷ར་བྲ༷ལ༷་ཏེ་སོ་སྐྱེ་ཉིད་ལས་མི་འདའ་ལ། སྣ་ཚོགས་པའི་ཆོས༷་སུ༷་བཏག༷ས་པ༷འི་ལས་སྣ་ཚོགས་སྤྱད་ནས་སྡུག༷་བསྔལ༷་སྣ༷་ཚོག༷ས་འབྱུང༷་ཞིང༷་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱིས་ང༷ན་སོ༷ང་གསུམ་སྲི༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་བ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ་དངོས་དང་འཐད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། རྣམ༷་པ༷ར་ཤེས༷་པ་དེ༷་ཡ༷ང་གཟུགས་སྒྲ་སོགས་འདུ༷་བྱེ༷ད་རྒྱུན༷་ལ༷་མཚན་ཉིད་སོ་སོའི་མཚ༷ན་མ༷་ཐ༷་ད༷ད་དུ་འཛི༷ན་པ༷ས་ན༷། ཡུལ་ཤེས་བྱ་བརྒྱད་ཡོད་པས་མཐོང་བར་བྱེད་པ་སོགས་བྱེད་ལ༷ས་ཀྱི༷་ཁྱ༷ད་པ༷ར་དག་གི༷ས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཚོགས་བརྒྱ༷ད་དུ༷་སྣང༷་གི༷་ཤེས་ཤིང་རིག་པའི་རིགས་སུ་གཅིག་པས་རིག༷ས་ལ༷་ནི་དུ༷་མ༷་མེ༷ད་དོ། །སེམས་ལ་དུ་མ་མེད་པ་དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་སེ༷མས་ཀྱི༷་སྐ༷ད་ཅི༷ག་ད༷ང་པོ༷་སྟེ་ཀུན་བསྐྱེད་པའི་གཞིར་གྱུར་པ་ཀུན་གཞིའི་སྐད་ཅིག་མ་ཁོ་ན་དེ༷་ལ༷་དབང་
13-3-7a
པོ་དང་བཅས་པའི་ལུས༷་ད༷ང་མ་ལུས་པའི་ཆོ༷ས་ཀུན༷་གན༷ས་སོ། །སྔ་མ་དེ༷་དག་ལ༷་བས༷མ་པ༷་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཞེ༷ན་ཅིང་ཆགས་པའི་ཕྱིར༷་བློ་ཕྱི༷་མ༷་དེ༷་ལ༷་སྔ་མ་དེ༷་ལྟ་བུར་འབྱུང༷་ཞིང་དེ༷་ལ༷་བག་ཆགས་སྨིན་པས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང༷་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ར༷ང་སེ༷མས་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན༷་ལ༷ས་འཕགས་པ༷་དང་སོ་སོའི་སྐྱེ༷་བོ༷འི་ཆོ༷ས་ནི༷་གཞ༷ན་ན༷་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་ཆོས་ཀུན་སེམས་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུད་དྲུག་གི་རི༷གས་དྲུག་ཡོད་ལ༷་དེ༷་ལ་ཡ༷ང་ནང་གསེས་སྣ༷་ཚོག༷ས་སུ་ཡོད་པ་དེ༷་དག༷་ནི་རང༷་རང་གི༷་ཐོག་མེད་ནས་གོམ་གོམས་པའི་ཏིང༷་ངེ་འཛི༷ན་གྱི་མཐུས་སྣང་བར་གྱུར་ཏོ༷། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་འཐད་པ་བསྟན། མི་འཐད་པ་བརྒལ་ནས་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཀུན་བྱང་ཀུན་རང་སེམས་ཡིན་ལ་སེ༷མས་རྒྱུན༷་དེ༷་ནི༷་ཡོད་མེད་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་དང་ཤར་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོག༷ས་དང་ཕྱོགས་གང་དུ་གནས་པ་དག་ཀྱང༷་ཅུང༷་ཟ༷ད་མེ༷ད་པས༷་གཅིག་ཏུ་བསྟན་དུ་མེད་པས་གཅི༷ག་ལ༷འང༷་བསྟན༷་པ་མེ༷ད་དེ༷། སེམས་དེ༷་ལ༷་ཕྱོག༷ས་ཅུང་ཟད་མེད་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་ཐ་དད་དུ་དབྱེར་མེད་པས་དག་མ་དག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡོད་ན་ནི་གཅིག་གི་མཚན་ཉིད་དུ་བསྟན་མི་རུང་སྟེ་དངོས་པོ་ལྟ་ཅི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་དངོས་མེད་ཞིག་ཡིན་ནོ་ཞེ་ནའང་ནམ་མཁའ་སྟོང་པའི་ཤར་ནུབ་ལ་སོགས་པ་མཐའ་དབུས་བྱེ་བྲག་ཐ་དད་པས་གཅིག་ཏུ་མི་རུང་ཡང་སེམས་ནི་ཇི་ལྟ་བུའི་ཕྱོགས་ཀྱང་མེད་པས་ན་ཐ་དད་དབྱེར་མེད་དོ། །དེས་ན་མཐ༷འ་ཡ༷ས་ཞིང༷་རྣམ༷ས་ཐ༷མས་ཅ༷ད་བད༷ག་གི༷་ལུ༷ས་ཡིན་ཏེ་དམིགས་སུ་མེད་པར་གཅིག་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བདག་ཡིན་ལ། བདག་ཀྱང་ཐམས་ཅད་
13-3-7b
ཡིན་ཏེ་བད༷ག་གི༷་ལུ༷ས་ནི༷་མཐ༷འ་ཡ༷ས་ཞིང༷་ད༷ང་སྐྱེ༷་བོ༷འི་ལུས༷་སུ་ར༷བ་ཏུ་སྣང༷་བས་གདོད་མ་ཐོབ་པའི་ཐོབ་བྱའི་ཆོས་ནི་མེད་ན་ཡ༷ང་། སེ༷མས་ད༷ང་བ༷ག་ཆག༷ས་ནི་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་བཞིན་དུ་གཅི༷ག་མི༷ན་ལ་ཐ༷་ད༷ད་ཀྱང་མ༷་ཡི༷ན་པས་བརྟག༷་པ༷ར་ར༷བ་ཏུ༷་དཀ༷འ་འོ། །གཉིས་པ་ནི། ཐམས་ཅད་སེམས་ཡིན་ན་ཕྱིའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཞན་ལས་སྐྱེ་བར་ཅིས་སྣང་ཞེ་ན། ཆོས་འདི༷་ཀུན༷་རྒྱུ་རྐྱེན་རྟེན༷་ཅིང༷་འབྲེལ༷་ཏེ་འབྱུང༷་བའི་ཚུལ༷་ཏེ༷་སེམས་ལ་རྒྱུ་ཚོགས་ཚང་ན་སྐྱེ༷་བ་ད༷ང་རྒྱུ་ལྡོག་ན་འག༷ག་པ༷ར་འགྱུར༷་རོ་ཞེས༷་བརྗོད་པ་ནི། དོན་དམ་པར་བརྟག་ན། དཔེར་ན་ཚིག༷་པ༷འི་ས༷་བོ༷ན་ལས་འབྲས་བུ་མི་སྐྱེ་བ་བཞི༷ན་དུ་རྒྱུ་བདེན་པ་མེ༷ད་པ་ལ༷ས་འབྲས་བུ་མེ༷ད་པ༷་ཞིག་དོན་དམ་པར་ན་མི༷་འབྱུང༷་སྟེ་དེས་ན་འདི་ནི་རྒྱུ༷་འདི་ནི་འབྲས༷་བུ་ཞེས་བཞག་ཏུའང་མེ༷ད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་ཞེས་ན་ཐོག་མེད་ནས་རྒྱུ་འབྲས་བདེན་པའི་དངོ༷ས་པོ༷ར་ཞེན༷་ཅིང༷་རྒྱུ༷་ད༷ང་འབྲས༷་བུར༷་སོ༷་སོར༷་རྟོག༷་པར་བྱེད་པ༷འི་ནང་གི་སེ༷མས་ཉི༷ད་ནི༷། ཕྱིའི་རྒྱུ༷་དང༷་རྐྱེན༷་ལྟར་དུ༷་སྣང༷་སྟེ༷་རྨི་ལམ་དུའང་རྟོག་པའི་དབང་གིས་གཟུགས་སོགས་སྐྱེ་འགག་ལྟར་མཐོང་ཞིང་སྣང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དེ༷་གཉི༷ས་མེ༷ད་ཕྱིར༷་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ད༷ང་སྐྱེ་བ་མེད་ན་དེ་ལོག་པའི་འཇི༷ག་པ༷འང་མེ༷ད་དོ། །སྐྱེ༷་བ་དང་འཇི༷ག་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ན་བད༷ག་དང་གཞ༷ན་དུ་གྲུབ་པ་མེ༷ད་དེ༷་དེ་མེད་ན་སུ་ཞིག་འཆི༷་སུ་ཞིག་འཕོ༷་སྟེ་དེ་གཉིས་མེད་ལ་དེ་གཉིས་མེ༷ད་ཕྱིར་འཕོ་བ་མེད་པས་རྟག༷་པ་དང་འཆི་བ་མེད་པས་ཆ༷ད་པ་མེ༷ད་དོ། །སྐྱེ་སོགས་མེ༷ད་པ་དེ༷ས་ན་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ༷་ཞིང་འཁོ༷ར་བ་མེ༷ད་ཅིང༷་དེས་ན་འཁོར་བ་དང་བྲལ་བའི་མྱ༷་ངན༷་ལས་འད༷ས་པ༷འ༷ང་མེ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་དུ༷་མངོ༷ན་ཏེ་ཆུ་རུ་མ་
13-3-8a
གྲུབ་ན་ཆུ་ལོག་པ་མི་འགྲུབ་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་སྣང་གཞི་སེམས་ཉིད་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པར་བསྟན་པ་ནི། བག་ཆགས་ཀྱི་གན༷ས་ཀྱི༷་ཀུན་གཞི་སྐ༷ད་ཅི༷ག་མ༷་དང་བག་ཆགས་གཉིས་ནི་ནམ༷་ཡ༷ང་མི༷་འབྲལ༷་ཏེ་གཅིག་མེད་ན་གཅིག་མེད་དགོས་ཏེ་གང་རུང་མེད་པར་མི་སྲིད་པ་དེ༷་ཚེ༷་དེ་གཉིས་ཡོད་མེད་མཉམ༷་པར་གྱུར༷་པ་ཡིན་ལ་གང་ཚེ་བག་ཆགས་དེ༷་མེ༷ད་ན་ཀུན་གཞི་དེ་ཡང་མེ༷ད་དེ་རྒྱ་མེད་པའི་འབུར་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡིན་མོད་ཀྱང་བག་ཆགས་ཅིའི་ཕྱིར་མེད་ཅེ་ན། དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་དང་མི་མཐུན་པས་ཡ༷ང་ད༷ག་པ་མ༷་ཡི༷ན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག༷་པ༷ས་བསྐྱེ༷ད་ཕྱིར༷་བ༷ག་ཆག༷ས་ཡོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་པ་དང༷་། བག་ཆགས་མེད་ན་ཀུན་གཞིའི་སྤྱོད་ཡུལ་བག་ཆགས་ཡིན་པས་ན་སྤྱོ༷ད་ཡུ༷ལ་མིན་ཅིང་དེ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཀུན་གཞི༷་མེད་ཅི༷ང་ཞེན་ཡུལ་མེད་ན་ཤེས་པ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རྣམ༷་རི༷ག་དེ༷་ཐམས་ཅད་པོ་ཡ༷ང་མེ༷ད་པ༷་ཁོ་ན་ཡི༷ན་ནོ། །གོང་ལྟར་ཕྱོག༷ས་རྣམ༷ས་མེ༷ད་ཕྱིར༷་དམི༷གས་པ་བག་ཆགས་ད༷ང་དེ་གནས་པའི་གན༷ས་ཀུན་གཞི་གཉིས་ཀ་མེ༷ད་ན་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ༷་པར་ཤེ༷ས་ཤིང་རི༷ག་པ༷་རྣམས་ཇི༷་ལྟར༷་སྐྱེ༷། དེ༷་ཕྱིར༷་སེ༷མས་དང་སེམས་བྱུང་འདི༷་རྣམས་ནི་ཡོ༷ད་པ་དང་མེ༷ད་པའི་མཐ༷འ་ལ༷ས་འད༷ས་ཤིང༷་གཅི༷ག་ད༷ང་དུ༷་མ༷་བྲལ༷་ཏེ་ཅི་ལྟ་བུར་ཡང་མི་གནས་སོ། །གཉིས་པ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་དངོས་པོ་ལ་བརྟག་པ་ལ་བསྟན་བཤད་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་ནི། བདེ༷་གཤེ༷གས་ཀྱི་བྱང༷་ཆུབ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ན་སངས་རྒྱས་དེ༷་ཡི༷རྫུ༷་འཕྲུ༷ལ་ནི་སྣང་ཡང་མི་བདེན་པ་སྒྱུ༷་མ༷་དང་འདྲར༷་འཁྲུལ༷་བ་ལ༷་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་མ་གྲུབ་པར་བསྟན་པ་དང་། དག་པ་འཇིག་
13-3-8b
རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་མ་གྲུབ་པར་བསྟན་པ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་ནི། དེ༷་བཞི༷ན་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡང་ད༷ག་པ༷འི་ཡེ༷་ཤེ༷ས་དེ༷་ད༷ག་ཤི༷ན་ཏུ༷་དག༷་པ༷འི་རྩ་བ་ཚད་མེད་པའི་རྒྱུན༷་ཉི༷ད་ད༷ང་། ཆོས༷་ཀྱི༷་དབྱི༷ངས་མ་ནོར་བ་ཉི༷ད་ལ༷་ནི༷་ཡེ་ཤེས་དེ༷་ད༷ག་དམི༷གས་ཤི༷ང་སྐྱེ༷་བ༷ར་བརྟག༷་པ༷་ཡ༷ང་དཔྱད་ན་མ་གྲུབ་སྟེ་འདི་ལྟར་རྡོ༷་རྗེ༷འི་སྟེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེའི་གན༷ས་སམ་རྒྱུ་སེམས་ཡིན་ལ་དེ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་འབྲས་བུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་མེད་པ་དེས་ན་དེ་གཉིས་མ་གྲུབ་པར་མཉམ༷་པར་གན༷ས་པས་སེམས་མ་གྲུབ་པའི་ར༷ང་བཞི༷ན་དང་ཀུན་ཏུ་འདྲར༷་གྱུར༷་ཏེ་མཚུངས་པར་གྱུར་པ་ད༷ང་། རྣམ་རིག་པས་ཡེ་ཤེས་སྐད་ཅིག་མ་དོན་དམ་དུ་འདོད་པ་མ་གྲུབ་སྟེ་ཆོས༷་དབྱི༷ངས་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྡོ༷་རྗེ༷་ལྟ་བུར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩེ༷་མོ་རུ་གྱུར་པ་དེ༷་ད༷ག་ཅི་ལྟ་བུའི་ཕྱོག༷ས་ཉི༷ད་དུའང་དམིགས་སུ་མེ༷ད་པ༷ས་ན་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་སྐ༷ད་ཅི༷ག་མ་མི༷ན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། འཁོར་གསུམ་ད༷ག་པའི༷་དགེ༷་རྩ༷་ནི་གཟུ༷གས་བརྙན༷་དང་འདྲ་སྟེ་བདེན་པར་མེ༷ད་པ༷ས་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་དག་པ་འཇིག༷་རྟེན༷་པའི་ཡེ༷་ཤེ༷ས་ཀྱང་ཡོ༷ད་པར་མི༷་འགྱུར༷་རོ། །
择定其义
སྤྱི་དོན་དྲུག་པ་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ངེས་པའི་དོན་བསྟན་པ་ལ་གསུམ། བསམ་པ་མཉམ་པ། སྤྱོད་པ་མཉམ་པ། དོན་བསྡུས་ཏེ་བྱང་སེམས་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལའང་། གཞི་བདེན་གཉིས་མཉམ་པས་བླང་ངོར་མེད་པར་བསྟན་པ། ལམ་བདེན་རྫུན་མཉམ་པས་ཆགས་སྡང་མེད་པ །ཡོད་མེད་མཐའ་དང་བྲལ་བས་ཀུན་ཏུ་མཉམ་པ་གསུམ་གྱི། དང་པོ་ནི། ཀུན་བྱང་གཉིས་ཀ་མ་གྲུབ་པ་དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་བྱང༷་ཆུབ༷་སྟེ་སངས་རྒྱས་པ་དང་མ༷་ཆུབ༷་སྟེ་སེམས་ཅན་གཉིས་ཀ་མཚ༷ན་ཉི༷ད་མེ༷ད་པ༷ར་མཉམ་ཞིང་གཅི༷ག་པ༷ས་སངས་རྒྱས་བླང༷་བ་དང་སེམས་
13-3-9a
ཅན་དོ༷ར་བ་མེ༷ད་དོ། །དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱང་མེད་ན་དེ་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱང་ལྟ་ག་ལ་ཡོད་དེ་གོང་དུ་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་དོ༷ན་དེ༷འི་ཚུལ༷་གྱིས༷་དཔྱད་ན་དོ༷ན་ད༷མ་པའི་རྣམ༷་གྲང༷ས་སུ་བྱ་བ་སྐྱེ༷་འག༷ག་མེ༷ད་ཅེས་བྱ་བ་ད༷ང་མཉམ༷་པ་ཉི༷ད་ཅེས་བྱ་བ་དང༷་། གཉི༷ས་སུ་མེ༷ད་ཅེས་བྱ་བ་དང་བས༷མ་པ་ལས་འད༷ས་པ་དང་སྟོང༷་པ་ཉི༷ད་དང་ཆོས༷་ཀྱི་དབྱིང༷ས་བརྗོ༷ད་པ་ད༷ང་ཐ༷་སྙད༷་དང་བྲལ༷་བ་ལ༷་སོ༷གས་སུ། བསྟན༷་པ༷་དེ༷་ཀུན༷་བཀྲི་བའི་ཐ༷་སྙད༷་ཡི༷ན་ཏེ༷་ཡང་དག་ངེས་པའི་དོན་ལ་ནི་དོ༷ན་དམ༷་མེ༷ད་ཅིང༷་ཀུན༷་སྒྲིབ༷་བམ་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་བའང་མེ༷ད་དོ། །ཐ་སྙད་ཙམ་མིན་པར་དོ༷ན་ད༷མ་ཚུལ༷་གྱིས༷་ལ༷མ་ཉི༷ད་འདི༷་འདྲ༷འོ་ཞེས༷་པ༷་དམིགས་སུ་ཡོད་ན་དེ༷་ཉི༷ད་ཀུན༷་སྒྲིབ༷་ཡི༷ན་གྱི་དོན་དམ་མིན་ཡང་དག་པར་ན་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་ཞེས་བདེན་པ་གཉིས་སུ་དབྱེར་ག་ལ་ཡོད་དེ་མེད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། བདེན་དོན་མ་མཐོང་བའི་ཐེ༷་ཚོ༷མ་ཡོ༷ད་པ་དང་མཐོང་སྟེ་ཐེ་ཚོམ་མེ༷ད་པའི་ཆོས༷་ནི༷་ག༷ང་ལ༷འང༷་ཡང་དག་པར་ན་བདེན་རྫུན་གཉིས་མེད་པས་རྫུན་པ་སྤང༷ས་ཤིང༷་བདེན་པ་ལ་གན༷ས་པ༷ར་མི༷་བྱེ༷ད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ན་ཡང་དག་པར་ན་སྒོ༷མ་པ༷་པོ་ད༷ང་ནི༷་རྟོགས་བྱ་ཆོས༷་ཀྱི་དབྱིང༷ས་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་པས་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་སུ་ཞིག་གང་ལ་སོམ་ཉི་ཡོད་དེ་དེ་ཕྱིར་སོ༷མ་ཉི༷་མེ༷ད་པའི་ཆོས་ལ་ད༷མ་པ༷ར་བལྟ༷་བ༷འ༷ང་མེ༷ད་དེ་ལུང་ལས་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་སྲེད་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་ཞེ་སྡང་སྤང་དགོས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། གོང་དུ་བསྟན་པ་དེ༷་ལྟར༷་དངོ༷ས་པོ༷འི་མཐ༷འ་རྣམ༷ས་བརྟག༷ས་པ༷ས་ར༷ང་བཞི༷ན་སྒྱུ་མ༷་ཙམ་དུའང་གྲུབ་པ་མེད་པར་འགྱུར༷་ཕྱིར༷་ཡོད་པ་མིན་ཡང་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ་སྙམ་ན། དེ་ལྟར་
13-3-9b
ཡོད་པ་མ་གྲུབ་ན་མེད་པ་དེ་ནི་སུའི་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་དག་ཡོ༷ད་པ་ལ༷་ལྟོས༷་པ༷འི་མེ༷ད་པ༷འ༷ང་མེ༷ད་དེ༷་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་དགག་པའི་མེད་པ་མིན་ཡང་ཡོང་གིས་མེད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པའམ་ཡང་གིས་མེ༷ད་པ༷་ལ༷་ཡ༷ང་མེ༷ད་པ༷་གཅིག་ཐ་སྙད་གདགས་པ་མེ༷ད་དེ་མཐོང་ཐོས་མེད་ཅིང་གང་གིས་ངོ་བོར་མི་གནས་པ་དེ་ལ་སུ་ཡང་མེད་ཅེས་མི་སེམས་མི་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་མཐ༷འ་རྣམ༷ས་མེ༷ད་ཕྱིར༷་སུའི་དབུས་ཏེ་དབུས༷་ཀྱང་མེ༷ད་ལ་དབུས་མེད་པས་དབུས༷་ལ༷འ༷ང་གན༷ས་པ༷ར་མི༷་བྱེ༷ད་དོ༷། །གཉིས་པ་སྤྱོད་པ་མཉམ་པ་ནི། ཆོས་ག༷ང་ལ༷འ༷ང་འཇིག༷་རྟེན༷་གྱི་འདོད་ཡོན་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བསྒྱུར་ཞིང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབ༷ང་ཕྱུག༷་ཏུ་བྱས་ཀྱང་སྐྱོན་གྱིས་མ་གོས་པ་པ༷དྨོ༷་ལྟ་བུས་འདོད་ཡོན་ཀུན༷་ཀྱང༷་མི༷་སྤོང༷་བར་སྤྱོད་དེ་རྒྱུ་མཚན་སྐྱོན་ཡོན་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་ཁྱད་མེད་པས་འདྲ༷་ཞིང་མི་འབྱེད་དེ་མཉམ༷་པར་གན༷ས་པས་སོ། །སེམས་ཅན་ཉིད་ཀྱང་མེད་ན་སུ་ཞིག་འཁྲུལ། དེས་ན་འཁྲུལ་བ་མེད་པའི་ཆོས༷་ལ༷་འཁྲུལ༷་བ༷ར་མཐོ༷ང་བ༷་དེ༷་ཉི༷ད་འཁྲུལ༷་བ༷་ཡི༷ན་པ༷ར་ར༷བ་ཏུ་རྟོག༷ས་ཏེ༷། དེས་ན་མུ་སྟེགས་སྟོན་པ་དྲུག༷་གི༷ས་བསྟན༷་པ༷་དང་སྲོག་གཅོད་སོགས་ཉོན་མོངས་དང་བདུ༷ད་ཀྱིས༷་ལ༷ས་རྣམས་ཀྱང༷་མི་དམིགས་ཤིང་འདོར་དུ་མེད་པར་ཤེས་ནས་མི༷་འདོ༷ར་ཞིང་ང༷ན་དུ་མི༷་རྟོག་གོ༷། ཤེས༷་ར༷བ་ཐ༷བས་ཀྱི༷་སྤྱོ༷ད་པའ༷ང་ཅི་ལྟ་བུ་མཚན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་ཅིང་མི༷་གན༷ས་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང་གཉིས་མ་སྐྱེས་པར་མཉམ་པར་འདྲ༷་བ༷ར་སྤྱོ༷ད་དོ། །ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་བྲལ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་ལ་ལྟ་བའོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའི་འཛིན་པ་ཞུགས་ཏེ་རང༷་གི༷་ཤེ༷ས་པ༷་ནི་བདེན་པ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དམ་
13-3-10a
པ༷ར་བྱས༷་ཏེ༷་ཀུན༷་ལ༷ས་རྒྱལ༷་ཏེ༷་ལྟ་བ་དེ༷ས་བསྙེམ༷ས་པ་སྐྱེ་ན༷། རང་ལྟ་ལ་འདོ༷ད་ཆག༷ས་གཞན་ལྟ་ལ་ཞེ༷་སྡང༷་སྐྱེས༷་ནས༷་ཕན་ཚུན་རྩོད༷་པ་འབྱུང༷་བའི་གཏི༷་མུག༷་ཡི༷ན་ཏེ༷་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་མེད་པས་རང་ལྟ་བདེན་པར་བཟུང་བ་དང་རྫུན་པ་མེད་པས་གཞན་ལྟ་རྫུན་པར་བཟུང་བ་གཉིས་གནས་ཚུལ་དང་མི་མཐུན་པའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདེན་རྫུན་གཉིས་ཀ་མི་དམིགས་པའི་དོ༷ན་རྣལ་མ་མི༷་མཐོ༷ང་ངོ་། །གསུམ་པ་དོན་བསྡུས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྟན་པ་ནི། ཇི༷་སྲི༷ད་འཇིག་རྟེན་ཡོད་མེད་བདེན་རྫུན་སྣང་མི་སྣང་ལ་སོགས་པའི་ཡི༷ད་ཀྱི༷་གཡོ༷་བ༷་དེ༷་སྲི༷ད་བདུ༷ད་ཀྱི༷་སྤྱོད་ཡུལ༷་ཏེ༷་དེ་ནི་རྟོགས་དཀའ་བའི་ཕྲ༷་བ༷འི་ལ༷མ་ཡིན་ཅིང་། འོ་ན་མི་གཡོ་བར་གནས་སོ་ཞེ་ན། རྟོག་པ་དང་མཚན་མ་གཡོ༷འོ་ཞེས་ད༷ང་མི༷་གཡོ༷འོ་ཞེས་པའི་ཐ༷་སྙད༷་ཙམ་ཡང་མི༷་གན༷ས་པའི་གན༷ས་དེ་ལ༷འ༷ང་གན༷ས་པ༷ར་མི༷་བྱེ༷ད་དེ༷་དེས་ན་མི་གཡོ་ཞེས་པ་དེ་ལ་མི་གནས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེ་ལྟར་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཚོར་བ་དང་ཚོར་བ་འགགས་པ་དང་། ཡིན་མིན་གྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་བཟུང་བའི་སྣང༷་བ་མེ༷ད་པ་ནི་མི་གནས་དབུ༷་མ༷འི་ལ༷མ་སྟེ་དོན་དེ༷་ལ་དེ་བཞིན་སེམས་པས་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་འགྲུབ་པས་ན་བྱང༷་ཆུབ༷་སེ༷མས་ཞེ༷ས་བདེ༷་བ༷ར་གཤེ༷གས་པ༷ས་གསུང༷ས་སོ། །
行所定义
སྤྱི་དོན་བདུན་པ་དེ་ལྟར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་ངེས་པའི་དོན་བསྒོམ་པ་ལ་གཉིས། བསྒོམ་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བསྟན་པ་དང་། དེའི་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པའི་དོན་མ་ནོར་བར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་བསྒོམ་པ་ནི་བླང་དོར་མེད་པ་ཡིན་ལ། དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གཟུག༷ས་སོགས་ད༷ང་མཚ༷ན་མ༷་དང་སྨོན༷་པ༷ར་འཛི༷ན་པ༷་
13-3-10b
གསུམ་པོ་ར༷བ་ཏུ༷་སྤང༷་ན༷ས་སུ༷། དེའི་གཉེན་པོར་སྟོང་ཉིད་སོགས་རྣམ༷་ཐ༷ར་གསུམ༷་པོ༷་བསྒོམ༷་པ༷འ༷ང་བླང་དོར་གྱི་མཐར་ལྷུང་བས་ན་བདུ༷ད་ཀྱི༷་ལ༷ས་ཡིན་ཏེ༷་གཟུག༷ས་ཉི༷ད་སྟོང༷་པའོ་དང་མཚན་མ་ཉིད་མཚན་མེད་སྨོན་པ་ཉིད་སྨོན་མེད་ཡིན་གྱི་ཐ་དད་དུ་མེད་དོ། །འཁོ༷ར་བ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ༷འི་ལ༷མ་ཆགས་སྡང་རྨོངས་གསུམ༷་སྤང༷ས་ཤིང༷་མྱ༷་ང༷ན་ལས་འད༷ས་པའི་ལ༷མ་བསྒོམ༷་པར་བྱེ༷ད་པ༷འ༷ང་བདུ༷ད་ཀྱི་ལས་ཉི༷ད་དེ༷། དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་དེ༷་ཉི༷ད་ར༷ང་བཞི༷ན་མ༷་ཞི༷་བའམ་རང་བཞིན་ཞི་བ་མ་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ་ཆོས་ཀུན་གྱི་གནས་ཚུལ་ལམ་ར༷ང་བཞི༷ན་གྱི་དབང་དུ་ན་མྱང་འདས་བཙ༷ལ་བ་དང་འཁོར་བའི་ལམ་སྤང༷་བར་བྱེད་པ་གར༷་ཡང་མི༷་འགྲུབ་པའམ་མི་གན༷ས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕ༷གས་པ༷་ཀུན༷་གྱི༷་གཟིགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ༷་ད༷ང་གྲུབ་པའི་གན༷ས་ཀྱང༷་འཁོར་བ་སྤང་བའི་ཕ་རོལ་ཞིག་ན་གུད་དུ་མ་འདྲེས་པར་མེད་ལ་མྱང་འད༷ས་སོག༷ས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པའི་ལ༷མ་ཡང་འདི༷་ལས་གཞ༷ན་དུ་ན༷་གྲུབ་པ་མེ༷ད་དེ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་དངོས་དང་། འཐད་པ་བསྟན་པ། ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པའི་ཡོན་ཏན་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ལྡང༷་ད༷ང་མི༷་ལྡང༷་ཆེད༷་དུ༷་མི༷་སྤོང༷་སེ༷མས་རྟེན༷་མི༷་འཆ༷འ་ཞེས་མཚན་མ་དང་རྟོག་པ་ལྡང་བ་ཆེད་དུ་མི་སྤང་ཞིང་མི་ལྡང་བ་ལ་སེམས་ཀྱི་རྟེན་མི་འཆའ་བར་འབྲས་བུའམ་བདེན་དོན་ལ་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་མངོ༷ན་དུ༷་བྱེད་པ་མི༷ན་ཏེ། དེ་ཅིས་མི་སྤོང་ཞེ་ན། ཆོས་ཉིད་ལ་ཟུག་རྔུ་མེད་པས་འཇ༷མ་ཞིང་དེ་རྟོགས་ན་དཔལ་དུ་གྱུར་པས་དཔ༷ལ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཆོས་ཉིད་དེ་མ༷་ཡི༷ན་པའི་མཚན་རྟོག་གི་སྐྱོན་ཕྲ་མོ་རྡུལ༷་ཆ་ཙམ༷་ཞིག་གཡོ༷་
13-3-11a
བ༷འམ་ཡོད་པར་མཐོང་ནའང་དེ༷་ཉི༷ད་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སམ་འཇམ་དཔལ་དེ༷་ཡི༷ན་པས་སྤང་དུ་མེད་པས་སོ། །འོ་ན་ཆོས་ཉིད་དམ་འཇམ་དཔལ་དེར་གནས་སམ་ཞེ་ན། དེའི་རང་བཞིན་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པས་གནས་པར་བྱ་བའི་གཞི་མེད་པས་ན་དེར༷་ཡང་མི༷་གན༷ས་སོ། །འོ་ན་དེ་མངོན་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མིན་སྙམ་ན་བསྒོམ་བྱའི་ཆོས་ཉིད་དང་བསྒོམ་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཀ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ན། སྒོ༷མ་པ༷ར་བྱ༷་བ༷འི་ས༷འམ་གཞི་མི༷་རྙེད༷་པའི་ཕྱིར༷་སུ་ཞིག་གིས་གང་ཞིག་ལ་བསྒོམ༷་པ༷ས་འབྲས་བུ་ཅི་ཞིག་རྙེད་དེ་རྙེད༷་པ༷ར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ༷། སེ༷མས་ཀྱི༷་སྤྱོ༷ད་ཡུལ༷་ཤེས༷་པ་དེ་ལ༷་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་གང་སྣང་སེམས་ཀྱི་རྟོག་པ་ཅི་སྐྱེས་པ་དེ༷་ད༷ག་ཆོ༷ས་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་ནི༷་ཆོས༷་ཉི༷ད་ཡི༷ན་པས་གང་སྤྱོད་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལས་མི་གཞན་པས་གང་སྣང་ཡང་སྐྱོན་མེད་དོ། །སྐྱོན་མེད་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཅིའི་ཕྱིར་འོང་ཞེ་ན། མཚན་མ་སྣ་ཚོགས་ལ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཚན་མའི་བདེན་ཞེན་གྱི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་ན་མི་འཁོར་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀུན་ལ་མཚན་མའི་རྣམ༷་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ༷་བས་ན་ཆོས་གང༷་ལ༷འ༷ང་མི་འཛིན་པས་འདི་ནི་མཆོག༷་ད༷ང་འདི་ནི་ཐ༷་མ༷་ཞེས་བླང་དོར་གྱི་རྣམ་པ་མེ༷ད་པ༷ར་བསྒོམ་པ་ནི་ལ༷མ་གྱི་མཆོ༷ག་སྟེ་ལམ་འདི༷་ལྟ་བུ་རྒྱུན་དུ་བསྒོམ༷་མོ༷། །གཉིས་པ་ནི། རྟོག་པ་ཅི་སྐྱེ་ཡང་ཅིས་མི་སྐྱོན་ན། འདུ༷་བྱེ༷ད་ཐམས་ཅད་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་ཀྱང་མ༷་སྐྱེས༷་ལ་ཆོས༷་ཀུན༷་རྒྱུ་རྐྱེན་གཞན་གྱིས་ཀྱང་འབྱུང༷་བ་མེ༷ད་པས་ན་ཤིན༷་ཏུ༷་ཆོ༷ས་རྣམ༷ས་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ༷་ང༷ན་ལས་འད༷ས་པས། བདེན་པའི་དངོ༷ས་པོ་ཅུང་ཟད་མེ༷ད་པར་རྟོགས་
13-3-11b
པ༷་དེ་ཚེ༷་རྟོག་སྣང་ཇི་སྙེད་སྐྱེ་བ་ཀུན༷་ཀྱང༷་ཆོས༷་ཀྱི༷་དབྱིང༷ས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས༷་པ་དེ་ནི་མི་ཤེས་པའི་དགྲ༷་བཅོ༷མ་པ་ཡོན་ཏན་ར༷བ་ཏུ་འབྱོར༷་བ་ཡི༷ན་ནོ། །ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་དོན་ནི་ན༷མ་མཁ༷འ་བཞིན་ཏེ་དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་དོན་ཅི་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཡང་མི༷་དམི༷གས་པས་མི༷ང་ཙམ༷་ཞིག་སྟེ་དེ་ནི་དགེ༷་བ་ད༷ང་ནི་མི༷་ད༷གེ་སོགས་གཉིས་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་འབྱེ༷ད་པ་མེ༷ད་དེ་སྐྱེ༷་བ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤོང་བའམ་མ་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་རྩོལ༷་བ༷་ཡི༷ད་ལ༷་མི༷་བྱེ༷ད་ཅིང་དམིགས་པའི་ཡུལ་གང༷་ལ༷འ༷ང་སེ༷མས་པ་མེ༷ད་དེ་སེམས་ཉིད་ཀྱང་མ་གྲུབ་པས་ཤེས་མི་ཤེས་སུ་མི་རྟོགས་པས་ཤེ༷ས་ད༷ང་མི༷་ཤེ༷ས་བྲལ༷་བའོ། །སྤང་གཉེན་ཁྱད་མེད་པས་གཉེན་པོ་དྲ༷ན་པ་ད༷ང་འབྱེ༷ད་མེ༷ད་ཆོས་གང༷་ལ༷འ༷ང་སྤང༷་བ་དགག་པ་དང་ལེ༷ན་པ་ལ་དག༷འ་བ་ད༷ང་སྤང་གཉེན་འདྲ་བའམ་མཚུ༷ངས་པར་བློ་བཞག་པའང་མེ༷ད་དེ་ཅིར་ཡང་མི༷་དམི༷གས་ཤི༷ང་། འདོད་མི་འདོད་མེད་པས་མཉམ༷་པར་གན༷ས་ལ་ཐ་དད་དུ་མི་འབྱེད་པས་གཉི༷ས་སུ༷་བརྟག༷་པའང་མེ༷ད་དེ་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཅིར་ཡང་འཛིན་པ་མེད་པས་བརྗོ༷ད་པ་དང་བྲལ༷་ཞིང་དོན་དུ་གཉེར་བ་མེད་པས་བྱ༷་བ་མེད་པ་ད༷ང་སྒོ་གསུམ་གྱི་ལས་ལ་སྐྱོན་དུ་མི་ལྟ་བས་མི༷་བྱ་བ་ཡང་མེ༷ད་དེ༷་ཚོགས་དང་ཡོན་ཏན་གསར་དུ་སོ༷གས་པ་དང་སྐྱོན་བྲི༷་བ་མེ༷ད་དེ་ཆོས་ཉིད་བྲི་འཕེལ་མེད་པས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། ཚུལ་བཞིན་བསྒོམས་པའི་རྟགས་ཅི་ལྟ་བུ་འབྱུང་ཞེ་ན་ཆེད་དུ༷་རྩོལ༷་བ༷ར་བསྒོམ་པ་ཡི༷ད་ལ༷་མི༷་བྱེ༷ད་པ་དང་ཅི༷ས་ཀྱང༷་མི༷་འཁྲུག༷ས་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཉམ༷་ཉིད་དུ་ཤེས༷་པ་ད༷ང་། ག༷ང་ལ༷འ༷ང་ཆག༷ས་ཤིང་འདོད་པ་
13-3-12a
ད༷ང་ཡུལ༷་གྱིས༷་མྱོས༷་པ་སྟེ་ཡུལ་གྱི་ཉེས་པས་རྨོངས་པ་དང་ཡུལ་གྱིས་སྐྲག༷་པ་དང་མི་འདོད་པའང་མེ༷ད་དེ༷་དེས་ན་ཆོས་གང་ཡང་སྤང་སྟེ་བྲལ་བར་མི་བྱེད་པས་མི༷་འབྲལ༷་ཞིང་གང་ཡང་སྒྲུབ་སྟེ་གནས་པར་མི་བྱེད་པས་གང་ལའང་མི༷་གན༷ས་ཤི༷ང་། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་མི༷་འཕྲོག༷་ཅིང་ཆོས་ཉིད་མཉམ༷་པའི་དོན་ཤེ༷ས་པའི་ཡེ་ཤེས་བཞི༷་པོ༷་དང་བྱང་ཕྱོག༷ས་སོ་བདུན་ད༷ང་ཕ༷་རོ༷ལ་ཕྱིན་བཅུ་ལ་སོགས་ཏེ་རྣམ་དཀར་གྱི་ཕྱོགས་དང་འབྲས་བུའི་ཡོན་ཏན་ཇི་སྙེད་པ་རྣ༷མས་བསྒོམ་དོན་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ༷ར་འདུས་ཤིང་ཆུབ་པར་རང་གི་རིག་པས་ཤེས༷་ཏེ༷། ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་སུ་འདུས་པས་སེ༷མས་ཀྱི༷་དབྱི༷ངས་སུ༷་མ་ནོར་བར་བཞག་སྟེ་བསྒོམ༷་པ༷ས་ལ༷མ་གྱི༷་ཕུག༷་གམ་མཐར་ཐུག་ན༷་འདུག༷་པ༷་དེ༷་ཁོ་ན་ཡི༷ན་གྱི༷ས། དེ་ལས་གཞ༷ན་དུ༷་ཇི་ལྟར་བསྒོ༷མ་པ༷ས་ཡང་དག་པའི་ཆོས་དབྱིངས་འོ༷ད་གས༷ལ་དོ༷ན་ཉི༷ད་གས༷ལ་ཞིང༷་རི༷ག་པ༷ར་མི༷་འགྱུར༷་རོ༷། །
传承方便为所择义通达之法
སྤྱི་དོན་བརྒྱད་པ་བརྒྱུད་པའི་ཐབས་ཀྱིས་ངེས་པའི་དོན་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་བསྟན་པ་ནི། བརྒྱུད་པའི་ཐབས་ཀྱིས་ངེས་དོན་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ཅི་ཞེ་ན་མཛུབ་མོས་ཟླ་བ་བཞིན་དུ་བཅོས་ཤིང་རྩོལ་བའི་བྱ་བས་བྱར་མེད་མཚོན་པས་ན། ཐབས་དང་བརྡ༷འ་ཅ༷ན་གྱི་སྒོ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་ཡ༷ང་ད༷ག་ལེ༷ན་པ༷འ༷ང་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན་བྱང༷་ཆུབ༷་ཆེན་པོ་ཡི༷ན་ཞེ༷ས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལྷ་མིའི་སྟོན༷་པ༷ས་ར༷བ་ཏུ་གསུང༷ས་པའི་ཕྱིར༷། གང་དངོས་སུ་རྟོགས་པའི་སྐལ་མེད་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བརྒྱུད་ནས་རྟོགས་པའི་ཐབས་ལ་འབད་དེ། དེ༷་ལ༷་འཆད་པར་འགྱུར་བ་འདི༷་
13-3-12b
ནི༷་དོན་དམ་པ་བྱང༷་ཆུབ༷་ཀྱི་སེ༷མས་ཉི༷ད་བསྐྱེ༷ད་ཅིང་བསྒོ༷མ་པ༷འི་གན༷ས་སམ་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཡི༷ན་ཏེ༷། གང་ཞེ་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཕྱག་རྒྱའོ། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཀུན་སྣང་དང་རྒྱུ་ཡི་ཏིང༷་འཛི༷ན་གསུམ༷་པོ་གོམས་པའི་དབང་གིས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་མི་འཕྲོག་པའི་བརྟན༷་པ༷ར་བྱས༷་ཤི༷ང་རྒྱལ་པོའི་བཀའ་རྟགས་དང་འདྲ་བར་སྐུ་ཕྱག་ཆེན། ཐུགས་དམ་རྒྱ། ཕྲིན་ལས་ལས་རྒྱ་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྟག༷ས་ཀྱི༷་ཕྱག༷་རྒྱ༷་གསུ༷མ་བཅིང༷ས་ཤིང་བསྒོམ་ན༷ས། གསུང་གི་རྟགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཆོ༷ས་ཀྱི༷་ཕྱག༷་རྒྱ་ཆེ༷ན་པོ༷ར་སེ༷མས་ཉི༷ད་བསྐྱེ༷ད་དེ༷་དེའི་སྙིང༷་པོ༷་བརྗོ༷ད་ཅི༷ང་བསྒོ༷མ་པར་བྱའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཕྱག་རྒྱ་རྣམས་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ལ་ཡིན་པ་ལྟར་ཐ་མི་དད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་ཅིང་བསྒོམ་ན་དེ་ལས་དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྐྱེ་སྟེ། བསྒོམ་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ན་ཆོས་ཀུན་རང་སེམས་ལས་གཞན་དུ་མེད་པར་རང་གིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞིང་དེ་བསྒོམ་པས་ཚོགས་སོགས་ཅིང་སྒྲིབ་པ་དག་སྟེ་ཡེ་ཤེས་ལྷས་རྒྱུད་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །
未菩提心所摄之过
སྤྱི་དོན་དགུ་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱིས་མ་ཟིན་ན་རྣམ་གྲོལ་མི་ཐོབ་ཅིང་དགེ་བ་ཆུད་ཟ་བར་བསྟན་པ་ནི། སེམ༷ས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནམ་ཆོས་ཉིད་རྡོ༷་རྗེ༷་དེ་མ་ནོར་བར་བསྒོམ་པའི་སེ༷མས་དཔ༷འ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོ༷མ་པ༷ས་ནི་ཡང་དག་པའི་རྣམ༷་གྲོལ༷་གྱི་ལ༷མ་ཀུན༷་མ༷་ནོ༷ར་བར་ནི་བསྒོམ་པ༷་ཡི༷ན། གོང་ལྟར་རྟོགས་ན་སྤྱོད་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་མའམ་ཤེས་རབ་སྟོང་པའི་ལྷ་མོ་སྟེ་ཀུན༷་ཏུ་བཟ༷ང་མོ༷འི་སྟེ་དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་
13-3-13a
སྤྱོ༷ད་པ༷ས་མ༷་ཟི༷ན་པའི་དགེ༷་བ༷འི་ཆོས༷་ནི༷་ག༷ང་ཡ༷ང་རུང༷་སྟེ༷། ཐེག་ཆེན་ཐབས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བྱམས་སོགས་ཀྱིས་ཟིན་པ་ཀུན༷་ཏུ༷་བཟ༷ང་པོའི་སྤྱོ༷ད་པ༷འ༷ང་ཆོས་ཉིད་དང་མི་འགལ་བར་མ་ཞུགས་པས་བདུ༷ད་ཀྱི༷་ལ༷ས་ཏེ༷་ཟ༷ད་ཅི༷ང་མཐ༷ར་ཐུག༷་པར་འགྱུར༷་རོ། །དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དེ༷་ད༷ང་ལྡན༷་པ༷འི་ལ༷ས་ནི༷་ལྟར་སྣང་བདུ༷ད་ཀྱི༷་ལ༷ས་ཀྱང༷་བྱང༷་ཆུབ༷་སྤྱོ༷ད་པ༷ར་གསུང༷ས་ཏེ་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་དང་སྒོ་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་པ་གཅིག་ཏུ་ཆད་པའི་ངེས་པ་མེད་དེ་ཤེས་པ་དང་མི་ཤེས་པའི་དབང་ལས་ཀུན་བྱང་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །
于此起胜解之功德
སྤྱི་དོན་བཅུ་པ་དོན་འདིར་མོས་པ་ཙམ་སྐྱེས་པས་ཀྱང་ཡོན་ཏན་མང་པོ་ཐོབ་པར་བསྟན་པ་ནི། ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་དོན༷་འདི༷ར་མོ༷ས་ཤིང་ཡིད་ཆེས་པ༷་དེ༷་ཡ༷ང་བྱང༷་ཆུབ༷་ཆེན༷་པོ༷་ཡི༷ན་ཞེ༷ས་རྒྱལ༷་བ༷ས་ར༷བ་ཏུ༷་བསྔག༷ས་སོ། །ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གན༷ས་བྱང་ཆུབ་སེམས་འདི༷་བསྐྱེ༷ད་པ༷་ཙམ༷་གྱིས༷་འཇི༷ག་རྟེན༷་གསུམ༷་པོ༷་དང་དེ་དག་གི་གཙོ་བོའི་བླ༷་མ༷ར་གྱུར་པ་ཚངས་དབང་དང་བཅ༷ས་པ༷་ཡི༷། མཆོ༷ད་གན༷ས་སུ་གྱུར་པ་ཉན༷་ཐོ༷ས་རྣམས་དང་སྟོབས་ཆེན་པོ་བདུ༷ད་ཀྱི༷་སྡེ༷་རྣམ༷ས་མ་ལུས་པ་ཟི༷ལ་གྱིས༷་གནོ༷ན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ༷ས་རྒྱལ༷་བ༷ས་གསུང༷ས་སོ། །བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་འགྲུབ་པའི་ཐབ༷ས་ཆེན༷་པོ་གང་ཞིག་བྱང༷་ཆུབ༷་སེ༷མས་དཔའ་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་གྱི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པས་མི་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་གས༷ང་བ༷འི་སྤྱོ༷ད་པ༷འ༷ང་འདི༷་ཉི༷ད་དེ༷། བྱང་ཆུབ་སེམས་འདི༷་མེ༷ད་ན་རྒྱལ༷་བ༷ས་ཇི་སྙེད་པའི་ཤེས་བྱའི་དོན་ཀུན་དང་རིགས་ཅན་གསུམ་པོས་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ལམ་རྣམ༷་པ༷ར་སྣང༷་བར་མཛ༷ད་པའི་ཐེག༷་པ༷་གསུ༷མ་སྟོན༷་པ་མི༷་སྲི༷ད་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་མ་རྟོགས་ན་
13-3-13b
སངས་རྒྱས་མི་སྲིད་པ་ཉིད་དོ༷། །གནས་འདི་ལ་སྐ༷ད་ཅི༷ག་ཙམ༷་དུ༷་ད༷ད་པ༷འི་ཤུག༷ས་ཀྱིས༷་གང་ཟག་དེ༷་ཡ༷ང་མི་ཐོགས་པར་མྱུར༷་དུ༷་འཇ༷མ་དཔ༷ལ་གཞོན་ནུ༷ར་གྱུར༷་ཏེ་ངེས་དོན་གྱི་འཇམ་དཔལ་དང་རོ་མཉམ་པར་འགྱུར་བའོ། །ལེགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་སེམས་སུ་མ་འདུས་པ་མེད་པས་ན་རང་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ༷་འཁོ༷ར་ཉན་རང་ལ་སོགས་པས་མི་རྟོགས་པའི་གས༷ང་བ༷ར་ཞུག༷ས་ཤི༷ང་ཐེག༷་ཆེ༷ན་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ད༷མ་ཚིག༷་མཆོ༷ག་རྣམས་ཀྱང༷་བཟུང༷་བ༷་ཡི༷ན་ལ། རིག་འཛིན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ༷་ཁྲི༷མས་དང་སྡོམ༷་པ༷་ཀུན༷་ཀྱང༷་བསྲུང༷ས་ཤི༷ང་ཁམས་གསུམ་ན་མཚུངས་པ་མེད་པའི་སྦྱིན༷་གན༷ས་ད༷མ་པ༷ར་ར༷བ་ཏུ༷་བསྔག༷ས་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མཚན་དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་དོན་དམ་པ་བྱང་ཆུབ༷་སེ༷མས་ཀྱི༷་བསོ༷ད་ནམ༷ས་དེ༷་ལ༷་ག༷ལ་ཏེ༷་གཟུག༷ས་ཡོ༷ད་སྲིད་ན༷། ན༷མ་མཁ༷འ་བ༷ར་སྣང༷་མུ་ཐུག་པ་མེད་པ་འདི༷་ཡང༷་སྣོ༷ད་དུ་བྱས་ན་ཆུང༷་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས༷་ཕྱོགས་དུས་ཀྱི་རྒྱལ༷་བ༷ས་མཚུང༷ས་པ༷ར་གསུང༷ས་སོ༷། །
说入邪道者为悲心对境
སྤྱི་དོན་བཅུ་གཅིག་པ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་སྙིང་རྗེའི་གནས་སུ་བསྟན་པ་ནི། ལས་དབང་གིས་སོ་སོར་སྐྱེ་བའི་སོ་སོའི་སྐྱེ༷་བོ༷་རྣམས་རྒྱུད་དྲུག་གི་སྐྱེ་བ༷་སྣ༷་ཚོག༷ས་པ༷་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་ད༷ག་ཏུ་སྔར་ཡང་སྐྱེས༷་ཤིང༷་ད་ལྟ་སྐྱེ༷་དང༷་ཕྱིན་ཆད་སྐྱེ༷་བར་འགྱུར༷་ཞིང་དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་རྒྱུན་མི་འཆད་པས་རྟག་ཏུ་སྐྱེ༷་བ༷འི་རྒྱུན༷་གྱི༷་དབ༷ང་དུ༷་སོ༷ང་བ༷། རང་གི་རྟོག༷་པའི་མཐ༷འ་ཡི་གནས་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་མི༷་ཤེས༷་པའི་དབང་གིས་རང་གི་ལོག་པའི་རྟོག༷་པ༷ས་རང་བསླུས༷་ཤིང༷་རྟོག་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་རྟོག༷་པ༷འི་རྒྱུན༷་རྗེས་སུ་འབྲང༷ས་ཤིང་ཡང་དག་པའི་ལམ་
13-3-14a
བསྒོམ་པ་མེད་པ་འཁྲུལ༷་བའི་རྟོག༷་པ་ལ༷ས་རང་བཞིན་ངང་གིས་ཕྱིར༷་ལྡོག༷་པ་ནི་ནམ་ཡང་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་བ༷་དེ་དག་གིས། ཇི་ལྟར་ན་སྒྱུ༷་མ༷འི་སྒྱུ༷་ཐབས་སྔགས་ལ་སོགས་པ་ཤེས༷་པ་དག༷་གིས༷་སྒྱུ༷་མའི༷་གླང༷་པོ༷་སྤྲུལ་པ་དང་འདྲ་བ༷ར་མི་བདེན་པ་སྒྱུ༷་མས༷་རྨོ༷ངས་པ༷འི་སེམས་ཅན་སྒྱུ༷་མ༷་ལྟ་བུ་རྣམ༷ས། ཇི་ལྟར་ན་རྨི༷་ལ༷མ་གྱིས༷་ཡིད་རབ་ཏུ་བསླུས༷་པ་བཞི༷ན་དུ༷་རྨི༷་བ༷འི་སྟེ་རྨི་ལམ་རྨི་བ་ལྟ་བུའི་སྲིད་པའི་བདེ༷་བ༷འ༷ང་ཉམ༷ས་ཤིང༷་སྡུག་བསྔལ་བའི་རྨི༷་ལ༷མ་ལྟ་བུ་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བའི་དབ༷ང་དུ༷་སོ༷ང་བ༷འི་རྨི༷་ལ༷མ་པ༷་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ནི་སྙིང་རྗེ་ཞེས་སོ། །མཐའ་བྲལ་བླ་མེད་ཀྱི་ལ༷མ་འདི༷་བློས་མ་ལྕོགས་ནས་སྤང༷ས་ཤིང༷་མཐ༷འ་ལ་གནས་པའི་མུ་སྟེགས་སོགས་ཀྱི་ལམ་ད༷ང་ལ༷མ་གཞ༷ན་ལ་ཡང་དག་པའི་ལ༷མ་དུ༷་བལྟས༷་ན༷ས་འདི་ནི་མ༷་ནོར༷་བའི་ལ༷མ་ཡིན་ནོ་ཞེས༷་སྟོན༷་པ༷་ཡོད་དེ༷། དེ་ལྟར་སྨྲ་བ་དེ༷་ད༷ག་ནི་དཔེར་ན་རྡོ༷་ལ༷་གསེ༷ར་ཡིན་ནོ་ཟེར་བ་བཞིན་ཐུག༷ས་རྗེར༷་རུང༷་ཞི༷ང༷་ཞེས་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བའི་གནས་ཡིན་ལ་ཐུག༷ས་རྗེ༷འི་བདག་ཉིད་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ནི་ཐུག༷ས་རྗེ༷ས་ཀྱེ༷་མ༷འོ་སྙམ་དུ་རང་དབང་མེད་པར་འཕྲོ༷གས་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དཔེར་ན་ཡིད་འོང་གི་ཡུལ་ལ་སེམས་རང་དབང་མེད་པར་འཇུག་པ་ལ་ཡུལ་གྱིས་ཡིད་འཕྲོག་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟར་ཐུགས་རྗེ་མངའ་བ་རྣམས་ཐུགས་རྗེས་སེམས་འཕྲོག་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་བློ་ཤིན༷་ཏུ༷་མ༷་སྦྱང༷ས་པ་གང་ཞིག་དུ༷ས་ཀྱིས༷་མན༷ར་བ༷འི་སྐྱེ༷་བོ༷་ལྔ༷་བརྒྱ༷་ཐ༷་མ༷་པ་ལ༷་སྐྱེས་པ་དག །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང༷་ར༷བ་མ་ནོར་མ་བསླད་པས་དྲི༷་མ་མེ༷ད་ཅིང་རྟོག༷ས་དཀ༷འ་བ་དག༷་ལ༷་དཔྱོད་པ་ན། ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་སྒྲ་ཇི་བཞི༷ན་དུ་སྤྱོད་པ༷ར་འགྱུར་བ་ད༷ང་དོན་གྱི་ཚུལ་ཇི་ལྟ་
13-3-14b
བ་བཞི༷ན་དུ་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་མི༷ན་ཏེ་ཇི་ལྟར་མུན་ཁང་གི་གསེར་དང་སྒྲོན་མ་བཞིན་དུ་དོན་དང་ཚིག་གི་རིམ་པ་མ་ཤེས་ནས་ཚིག་ཙམ་ལ་ཞེན་ནས། ཟབ་མོའི་དབྱིངས་མི་དཔོགས་ཀྱང་རང་ར༷ང་གི༷་བློ༷་གྲོ༷ས་ཀྱིས་ཇི་ཙམ་དཔོགས་པའི་སྟོབ༷ས་བཞི༷ན་དུ་འཇུ༷ག་པ་ལ༷་སོག༷ས་པ༷་སོ་སོའི་ཞེ་འདོད་ཀྱི་ལྟ༷་བ་སྣ༷་ཚོག༷ས་པ་དག༷་གིས་བསླད་ནས། མི༷་ཤེ༷ས་ཆུ༷་བོ༷ས་གཡེ༷ངས་ཤིང༷་སྟེ་ཁྱེར་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུ༷ང་གི༷་ཉིང༷་ཁུ༷་ངེས་པའི་དོན་གྱི་གཞུང་བདུད་རྩི༷་ལྟ་བུ་ལ་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྣལ༷་འབྱོར༷་དང་བྲལ༷་བ་ཡིན་ནོ། །
功德回向菩提
སྤྱི་དོན་བཅུ་གཉིས་པ་བརྩམས་པའི་དགེ་བ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བ་ནི། རྒྱུ་མཚན་དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་རྒྱལ༷་བས༷་གསུ༷ངས་པ༷འི་ལ༷མ་མཆོ༷ག་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཐུག༷ས་ཀྱི༷་གས༷ང་བ༷་ད༷མ་པ༷་འདི༷། ཀུན་ནས་ཀུན༷་ཏུ༷་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་ནི་རྒྱལ༷་བ༷་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་ཐུག༷ས་ཀྱིས༷་སྤྱོ༷ད་ཡུལ༷་ཐུན༷་མོ༷ང་མ༷་ཡི༷ན་པ་ཡིན་པས་འཇམ་དཔལ་བཤེས་གཉེན་བདག་གིས་ཀྱང་ཤེས་པ་མིན་ན་ཡ༷ང་། གསང་བ་ཡང་དག་པའི་དོན་འདི་སློབ་དཔོན་རང་ཉིད་ཀྱི་ཡུན་རིང་དུ་གོམ༷ས་པར་བྱས་པ༷འི་མཐུ༷་ཡི༷ས་ལུང་དང་མན་ངག་དང་མི༷་འག༷ལ་བའི་ཚུལ༷་དུ༷་རིགས་པའི་ཚད༷་མ༷་ད༷ག་ལ༷ས་ར༷བ་ཏུ་བསྒྲུབ༷ས་ཏེ༷། འགྲོ༷་བ༷འི་དོ༷ན་དུ༷་མི༷་གཉི༷ས་པ་སྟེ་གཉིས་མེད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྟོན་པའི་ལ༷མ་མཆོ༷ག་དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གཤེགས་ཤུལ་ཉིད་གསལ་བ་འདི༷་ནི༷་མདོར་བསྡུས་ཏེ་ར༷བ་ཏུ་བགྱིས༷་པ༷་འདིས་ནི། སྐྱེ༷་བོ༷་ཐམས་ཅད་སྲིད་པར་སྐྱེ་ཞིང་སྐྱེ༷་བ༷འི་གན༷ས་སྐ༷བས་ཐ༷མས་ཅ༷ད་དུ༷་ཡ༷ང་སྐ༷ད་ཅི༷ག་མ་ཙམ༷་དུ༷་ཡ༷ང་། ཡང་དག་པའི་བསམ་པ་མི༷་མཐུན༷་ཕྱོག༷ས་ཀྱིས༷་
13-3-15a
མི༷་ཉམ༷ས་ཤིང་རྒྱལ༷་བ༷་ཀུན༷་གྱི༷་ཐུག༷ས་སུ་ཆུད་པའི་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་འདི༷་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྟོགས་ཤིང་དེ་དག་གི་རྒྱུད་ལ་ར༷བ་ཏུ་རྒྱས༷་པར་ཤོ༷ག་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་དུ་མཛད་པའོ། །
竟义
གསུམ་པ་མཇུག་གི་མཛད་བྱང་བསྟན་པ་ནི། བྱང༷་ཆུབ༷་སེ༷མས་བསྒོམ༷་པ༷་རྡོ༷་ལ༷་གསེ༷ར་ཞུན༷་འཇ༷མ་དཔ༷ལ་བཤེ༷ས་གཉེན༷་གྱིས༷་རྫོ༷གས་པ༷་ཆེ༷ན་པོ༷འི་རྒྱུ༷ད་ལ༷ས་བཏུས༷་པ༷་རྫོག༷ས་སོ༷། །ཞེས་པ་ནི་གོ་སླའོ། །ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་རྒྱལ་བའི་ཆོས་མཛོད་ཀྱི། །སྙིང་པོའི་ཡང་བཅུད་རྩོལ་མེད་ཐེག་པའི་ལམ། །དབང་རྣོན་ཚེ་གཅིག་གྲོལ་བྱེད་རྫོགས་པ་ཆེ། །རིག་འཛིན་བྱེ་བའི་གཤེགས་ཤུལ་འདི་རྨད་བྱུང་། །ཆོས་ཀུན་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སངས་རྒྱས་པའི། །ཀུན་བྱེད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཆོག །མ་ནོར་གསལ་བྱེད་ངེས་པ་དོན་གྱི་ལུང་། །རྒྱལ་ཀུན་ཐུགས་ཀྱི་གསང་མཛོད་འདི་ཁོ་ན། །དེ་ཕྱིར་རིག་འཛིན་བརྒྱུད་པའི་མན་ངག་བཅུད། །གང་འབྲེལ་གདོད་མའི་རྒྱལ་སར་ངལ་འཚོའི་གསོས། །དུས་ཀྱི་མཐར་ཡང་ཉམས་མེད་ཕྲིན་ལས་རྒྱུན། །སྤེལ་སླད་ལྷག་བསམ་སྟོན་ཟླའི་དཔལ་ལ་འགྲན། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་བདག་བློ་རྨོངས་པའི་དྲིས། །འཕགས་དང་མཁས་པའི་གཞུང་བཟང་རྙོགས་པའི་ཆ། །གང་མཆིས་ཚེ་རབས་སྡིག་དང་ལྷན་གཅིག་ཏུ། །བཤགས་ན་དག་ཚངས་ཁྲུས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་སྩོལ། །འདིར་འབད་དགེ་བས་ཐེག་མཆོག་རྫོགས་པ་ཆེའི། །རིང་ལུགས་དྲི་མེད་སྲིད་མཐར་ཆེར་རྒྱས་ཤིང་། །བདག་གཞན་སྐྱེ་ཀུན་ལམ་མཆོག་འདིར་ཞུགས་ཏེ། །འཕགས་ལམ་ཆོས་ཉིད་བདེན་པས་
13-3-15b
སྲུང་གྱུར་ཅིག །ཅེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྒོམ་པ་རྡོ་ལ་གསེར་ཞུན་གྱི་མཆན་འགྲེལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསལ་བའི་སྒྲོན་མེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི། ཀུན་མཁྱེན་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་མི་ཕམ་འཇམ་དཔལ་དགྱེས་པའི་ཕྱག་མཆན་ལས། རྗེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཞབས་ལ་སྤྱི་བོས་རེག་པའི་བཙུན་པ་འཇམ་དབྱངས་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་དོན་འགྲུབ་ས་ལུག་ལོར་ཞེ་ཆེན་སྒྲུབ་སྡེ་བདེ་ཆེན་པདྨ་འོད་གླིང་དུ་ཞལ་བཤུས་ཤིང་ལུང་རིགས་སྨྲ་བའི་དབང་ཕྱུག་མཁན་ཆེན་ཀུན་བཟང་དཔལ་ལྡན་གྱིས་ཞུས་དག་མཛད་དེ་ལེགས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཡི་གེ་པ་ནི་བློ་གསལ་ལུང་རྟོགས་མཐར་ཕྱིན་གྱིས་བགྱིས་པ་སྟེ། འདིས་ཀྱང་ཐེག་མཆོག་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་བསྟན་པ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་ཅིག །མངྒ་ལཾ།། །།

